Brama Mostowa

XV-wieczna Brama Mostowa jest jedną z 14 dawnych bram toruńskich i jednocześnie najmłodszą. Pierwotnie nazywana Promową lub Przewoźną od 1500 r. jest Bramą Mostową, prowadzącą do najdłuższego wtedy i drugiego najstarszego mostu wiślanego w Królestwie Polskim.

 
Lokalizacja:
Stare Miasto, ul. Mostowa / Podmurna
 
Jedna z trzech do dziś zachowanych bram, jedna z 13 (14) dawnych bram miejskich Torunia. Zbudowana przez budowniczego miejskiego Hansa Gotlanda w 1432 r., tj. w okresie przynależności Torunia do państwa krzyżackiego i w czasach średniowiecznej świetności Torunia; stanęła na miejscu starszej, ok. 150-letniej poprzedniczki.
Jednocześnie jest to jedna z 4 bram wodnych, tj. prowadzących na nadwiślańskie nabrzeże portowe oraz do znajdującej się tu przeprawy promowej na drugi brzeg Wisły. Od 1500 r. prowadziła do powstałego wtedy stałego mostu na Wiśle, będącego drugim (po krakowskim), a jednocześniej najdłuższym wiślanym mostem w Królestwie Polskim. Od tego czasu dotychczasowa nazwa bramy Przewoźnej (lub Promowej) zmieniła się na Mostową.

Brama Mostowa, będąca najmłodszą spośród bram toruńskich była jednocześnie najnowocześniejszą i najbardziej przystosowaną do rozwijającej się obrony artyleryjskiej. Różni się od innych okrągłymi narożnikami oraz wprowadzonym oblankowaniem szczytu, a także otworami strzelniczymi umożliwiającymi wykorzystanie dział.
Pas fryzu poniżej bankowania zdobiony jest malarską dekoracja maswerkową.
Pierwotnie posiadała wysoki dach czterospadowy wyoblony na stykach połaci.
Na początku XIX w. wyposażona w strop bombowy. 
 
Mimo drobnych przebudowań, brama zachowała do dzisiaj oryginalną formę gotyckiej wieży bramnej z dwoma ostrołukowymi wnękami. Zewnętrzna, wysoka mieściła drewnianą bronę obronną spuszczaną w razie oblężenia. Pod niższą wnęką znajdują się drewniane wrota, niegdyś zamykane o zmroku i otwierane o świcie, dodatkowo wzmocnione metalowymi elementami. W stopie pod przejazdem jest pusta przestrzeń, przez którą usadowieni na szczycie bramy obrońcy zrzucali ciężkie przedmioty lub wylewali gorące ciecze. Najczęściej była to wrząca i parząca kasza, od której przydatny w walce otwór nazwano kaszownikiem.
 
Brama była jednocześnie najniżej położonym punktem murów obronnych Torunia, stąd też to właśnie na niej od XVI w. oznaczano poziom wody w Wiśle w czasie najwyższych powodzi. Do dziś informacje o rekordowych powodziach w okresie od XVI do XIX w. zachowały się w postaci tablic umieszczonych w przejeździe bramy.
 
W okresie nowożytnym na nabrzeżu wiślanym w okolicy Bramy Mostowej i mostu wiślanego rósł orzech, który stał się tradycyjnym miejscem odprawiania przez toruńskiego kata skazanych na wygnanie z miasta. Tak np. 24 lipca 1583 r. Prześwietna Rada Miejska kazała katowi miejskiemu "wyświęcić" z miasta na Kępę Bazarową 23 nierządne kobiety. Posadzono je na osłach twarzą ku zadowi zwierzęcia i ze słomianym wieńcem na głowie i pędzono dalej mostem do wyznaczonego celu.
 
  • drukuj
  • poleć artykuł
Komentarze użytkowników (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy - dodaj swój komentarz
Dodaj swój komentarz:


pozostało znaków:   napisałeś znaków:
   
Kontakt
 
tel. 56 621 02 32
biuro@toruntour.pl
   
Właścicielem i operatorem Toruńskiego Portalu Turystycznego funkcjonującego pod domeną toruntour.pl jest Toruński Serwis Turystyczny, Toruń, ul. Bankowa 14/16/16 (mapa), tel. 66 00 61 352, NIP: 8791221083.
Materiały zawarte w Toruńskim Portalu Turystycznym www.toruntour.pl należą do właściciela serwisu i są objęte prawami autorskimi. Wszelkie wykorzystywanie w całości lub we fragmentach zawartych informacji bez zgody Wydawcy Serwisu jest zabronione.
 
Osoby i instytucje chętne do współpracy prosimy o kontakt.