Barbakan Starotoruński w Toruniu

 
Lokalizacja
Stare Miasto, ul. M. Kopernika / plac Rapackiego
260 m na płd.-zach. od Rynku Staromiejskiego
nie istnieje
istniał w latach 1429-1703
 
Był to pierwszy barbakan zbudowany w państwie krzyżackim oraz na obecnych ziemiach polskich. Pochodził z 1429 roku (np. barbakan w Krakowie zbudowano w 1498 r., w Warszawie w 1548 r.). Wzniesiony przez mistrzów Niclasa Vynkentzayla i Anselmusa przed Bramą Starotoruńską, a więc od zachodniej strony miasta.
 
Podstawową rolą tego barbakanu miała być obrona dostępu do Bramy Starotoruńskiej (bramy w systemach obronnych średniowiecznych zawsze stanowiły najsłabsze ogniwo), a także ochrona tamy zamykającej fosę zachodnią zlokalizowaną ok. 70 m na południe od barbakanu.
 
 
System obronny Torunia w południowo-zachodnim narożniku miasta.

 
Był to również największy barbakan na ziemiach polskich. Miał formę okrągłej wysokiej na 5-6 pięter (ok. 17 m) wieży obronnej o średnicy wewnętrznej cokołu 26 m (podczas gdy średnica barbakanu krakowskiego to 24,40 m), z otworami strzelniczymi. Na przedostatnim piętrze znajdował się wysunięty ganek (hurdycja) z otworami w podłodze do wyrzucania pocisków (tzw. machikuł), a najwyższa kondygnacja (ta część była węższa od podstawy) przykryta była wysokim stożkowym dachem i służyła jako punkt obserwacyjny i dowodzący.
Na zewnątrz otaczała go półkolista, obmurowana fosa o szerokości 10-11 m. Nad fosą w kierunku południowo-zachodnim przerzucony był drewniany most zwodzony wsparty na jednym filarze. Do mostu z zewnętrz prowadziło niewielkie przedbramie przykryte dachem dwuspadowym.
 
 
Widok szyi Barbakanu Starotoruńskiego prowadzącego w stronę Bramy Starotoruńskiej. Fot. 1885 r.
 
 
Bramę z barbakanem łączył murowany most (tzw. szyja barbakanu) nad fosą, zamknięty z obu stron arkadowym murem o grubości ok. 1,5 m, na którym wspierał się ganek obronny. Most ten miał długość ok. 26 m i szerokość ok. 8 m.

Barbakan Starotoruński znany jest jedynie z XVII-wiecznych rycin.
Został zniszczony w czasie oblężenia szwedzkiego w 1703 roku, w sposób planowy wysadzony w powietrze, razem z innymi elementami obronnymi Torunia: Barbakanem Chełmińskim, przedbramiem (barbakanem) Bramy św. Jakuba, basztami Koci Łeb i Koci Ogon.
 
W miejscu rozebranego barbakanu i bramy, w latach 1859-1862 wzniesiono zabudowania gazowni miejskiej. W 1948 r. gazownię rozebrano i odkryto relikty gotyckich murów.
Do dziś zachowały się jedynie fragmenty murów szyi i fory barbakanu, widoczne w parku tzw. alpinarium w rogu ulic Kopernika i Pod Krzywą Wieżą.
 
  • drukuj
  • poleć artykuł
Komentarze użytkowników (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy - dodaj swój komentarz
Dodaj swój komentarz:


pozostało znaków:   napisałeś znaków:
   
Kontakt
 
tel. 56 621 02 32
biuro@toruntour.pl
   
Właścicielem i operatorem Toruńskiego Portalu Turystycznego funkcjonującego pod domeną toruntour.pl jest Toruński Serwis Turystyczny, Toruń, ul. Bankowa 14/16/16 (mapa), tel. 66 00 61 352, NIP: 8791221083.
Materiały zawarte w Toruńskim Portalu Turystycznym www.toruntour.pl należą do ich autorów lub właściciela serwisu i są objęte prawami autorskimi. Wszelkie wykorzystywanie w całości lub we fragmentach zawartych informacji bez zgody Wydawcy Serwisu jest zabronione.
 
Osoby i instytucje chętne do współpracy prosimy o kontakt.