Atak konfederatów barskich na Toruń, 1769 r.

 
Wojska rosyjskie ponownie wkroczyły do Torunia w początkach panowania króla Stanisława Augusta Poniatowskiego (1764 r.) pod pretekstem obrony dysydentów (protestantów), zagrożonych nietolerancją religijną panującą w katolickiej Rzeczypospolitej.
Z inspiracji i pod protektoratem Rosji doszło w Toruniu do zawiązania 20. marca 1767 r. konfederacji dysydentów dla Prus Królewskich, Wielkopolski i Małopolski, która do historii przeszła jako konfederacja toruńska.
 
Z kolei 29. lutego 1768 r. w Barze na Podolu doszło do zawiązania wyłącznie szlacheckiej konfederacji z hasłami obrony dominującej w Rzeczypospolitej religii katolickiej oraz zachowawczym programem politycznym (konfederacja barska). Protestancka w składzie Rada Torunia obawiała się rozszerzenia nowego ruchu barskiego, tym bardziej, że szybko rosnąca w siłę konfederacja barska w Wielkopolsce objęła prawie całe sąsiadujące od południa z Toruniem Kujawy, a niektórzy z toruńskich mieszczan katolików otwarcie mówili, że przyłączą się do konfederatów jeśli podejdą pod Toruń. Wobec tego Rada Torunia czyniła zabiegi w stacjonującym w Toruniu dowództwie rosyjskim o wzmocnienie nielicznego tutejszego garnizonu carskiego. Nie mogąc jednak doprosić się skutecznej pomocy ze strony Rosji Rada podjęła w grudniu 1768 r. zabiegi o uzyskanie ewentualnego wsparcia wojskowego ze strony państwa pruskiego.

Sytuacja pogorszyła się bardziej na początku 1769 r. Pierścień konfederatów barskich wokół Torunia zacieśniał się, a na skutek wymarszu oddziałów huzarów rosyjskich z Torunia konfederaci rozpoczęli regularną blokadę miasta; niemal zamarł handel toruński z Kujawami i Wielkopolską. 
Rosjanie zaniepokojeni rozszerzaniem się konfederacji barskiej w Prusach Królewskich, przy jednoczesnym domniemaniu, że konfederaci zajęli Toruń (na skutek blokady przez miesiąc nie przedostawały się żadne informacje o sytuacji z Torunia do Warszawy), wysłali brygadę piechoty gen. Czertoryżskiego, która w marcu 1769 r. dotarła do Torunia, przełamując blokadę miasta. Jednak klęska konfederatów nie przyniosła korzyści Toruniowi, gdyż zwiększył się kwaterunki rosyjskie w mieście, obciążając je finansowo.

Ponownie Rada toruńska zdecydowała się szukać wsparcia militarnego na dworze pruskim w lipcu 1769 r. (jednak bezskutecznie) w obliczu kolejnej próby konfederatów barskich ataku na Toruń: na przełomie czerwca i lipca zajęli PodgórzDybów, kilka dni później Winnicę; Rada zdecydowała się wysłać zbrojną wyprawę wojska miejskiego na konfederatów. Przy pomocy Rosjan udało się ich pokonać pod Bierzgłowem. Ostatecznie zagrożenie minęło gdy z końcem września do Torunia wkroczył silny korpus płk. Iwana Drewicza; później rozbito konfederację barską w Prusach Królewskich.
 
Wyparcie konfederatów barskich z Kujaw i Prus Królewskich usunęło i zagrożenie dla Torunia i przeszkody w handlu toruńskim, jednak już wkrótce groźniejsze stały się poczynania króla pruskiego, którego armia wkroczyła do Prus Królewskich i odcięła Toruń od świata tzw. kordonem sanitarnym.
Oprac. Arkadiusz Skonieczny, data publikacji: 17-01-2011
  • drukuj
  • poleć artykuł
Komentarze użytkowników (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy - dodaj swój komentarz
Dodaj swój komentarz:


pozostało znaków:   napisałeś znaków:
   

Kontakt

tel. 56 621 02 32
biuro@toruntour.pl
formularz kontaktowy
 
 
 
 
 
 
 
 
   
Właścicielem i operatorem Toruńskiego Portalu Turystycznego funkcjonującego pod domeną toruntour.pl jest Toruński Serwis Turystyczny, Toruń, ul. Rabiańska 3 (mapa), tel. 66 00 61 352, NIP: 8791221083.
Materiały zawarte w Toruńskim Portalu Turystycznym www.toruntour.pl należą do ich autorów lub właściciela serwisu i są objęte prawami autorskimi. Wszelkie wykorzystywanie w całości lub we fragmentach zawartych informacji bez zgody Wydawcy Serwisu jest zabronione.
Polityka cookies
 
Jeżeli chcesz opublikować swój artykuł lub napisać do Toruńskiego Portalu Turystycznego ponieważ gdzieś do tekstu wkradł się błąd, chcesz nawiązać współpracę lub po prostu przekazać swoją opinię, możesz to zrobić używając adresu mailowego biuro@toruntour.pl. Żadna wiadomość nie pozostanie bez odpowiedzi!
 
Zostań naszym patronem. Poznaj szczegóły i możliwości tutaj