Zofijówka

Lokalizacja
Bydgoskie Przedmieście, ul. Bydgoska 26
1,1 km na zach. od Rynku Staromiejskiego
obecna funkcja: budynek mieszkalny wielorodzinny
 
 
W międzywojennym Toruniu "Zofijówka" była znanym pensjonatem prowadzonym przez Kazimierę Żuławską, pełniącym jednocześnie rolę salonu artystycznego w stylu i tradycji Młodej Polski, miejscem, gdzie zbierali się, dyskutowali, nawiązywali stosunki towarzyskie ludzie sztuki, często przy całonocnych spotkaniach; wszystko to w luźnej, przyjacielskiej atmosferze, w morzu alkoholu i przy akompaniamencie głośnej muzyki i kłębach dymu tytoniowego.
W Zofijówce zatrzymywali się wszyscy liczący się twórcy odwiedzający wtedy Toruń; gośćmi byli m.in. Stanisław Przybyszewski (1868-192, pisarz, poeta, dramaturg, zobacz: Kamienica ul. Bydgoska 100), Tymon Niesiołowski (1882-1965, malarz i grafik, uczeń Wyspiańskiego i Mehoffera, od 1945 roku profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika), Karol Zawodziński (1890-1949, krytyk i historyk literatury polskiej, od 1946 roku profesor UMK), Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy, 1885-1939, dramatopisarz, malarz), Juliusz Osterwa (1885-1947, aktor, reżyser).
 
Kamienica z 1876 r. przy ul. Bydgoskiej 26 na Bydgoskim Przedmieściu w Toruniu od momentu tragicznego pożaru jesienią 2013 r. stała w niszczejącej ruinie do 2019 r., kiedy to została rozebrana i odtworzona na podobieństwo oryginału, różnicąc się jednak wieloma elementami i szczegółami od niego i mieszcząc aż 12 lokali mieszkaniowych >>>
 
Zbudował ją Alfred Pastor, właściciel tartaku. Na pocz. XX w. właścicielem był Bruno Franke, prowadzący tu drukarnię i oferujący mieszkania nawynajem. Wtedy dom nazywano Villa Franke.
Budynek w ostatecznym kształcie powstał w wyniku modernizacji w 1914 r. w formie fachwerkowej (tzw. pruski mur) i zdobiony był bogatą, delikatną i ażurową snycerką wypełniającą szczyty, balkony, werandę i charakterystyczną drewnianą wieżyczkę. 
Niestety w latach po II wojnie światowej rozpoczęła się degradacja budynku przeznaczonego wtedy na miejskie mieszkania socjalne. Mieszkania, pierwotnie duże na parterze i piętrze, zostały podzielone na kilka mieszkań: 5 na parterze, 3 na I piętrze, 2 zaadaptowano na poddaszu. Malowniczy dom z pięknymi tradycjami nie był wpisany do rejestru zabytków i skończył swój żywot wspomnianym pożarem.
 
Widok w 2008 r.
 
Pensjonat zorganizowany został w 1921 roku przez Kazimierę Żuławską, romanistkę, historyka sztuki, tłumaczkę, wdowę po pisarzu Jerzym Żuławskim, po tym, jak rodzina Żuławskich przeniosła się do Torunia z Zakopanego na fali rozbudzonego po I wojnie światowej zainteresowania Pomorzem.
Kazimiera urządziła tu pensjonat „wg tradycyjnych zakopiańskich wzorów”, tj. będący nie tylko źródłem utrzymania, lecz i siedliskiem artystów, nieformalnym ośrodkiem kultury. Pensjonat nazwany został na cześć matki Kazimiery – „babci Zosi” Hanickiej.
W pensjonacie od początku mieszkali głównie ludzie teatru, pisarze, krytycy, malarze. Część gości nawiązała kontakty z toruńskimi twórcami artystycznymi. W wyniku tych kontaktów doszło m.in. w 1922 roku do wystawienia w dzisiejszym Teatrze im. Wilama Horzycy dwóch prapremier sztuk Witkacego ("W małym dworku" i "Wariat i zakonnica"). Sam Witkacy przybył do Torunia w 1922 roku i spędził kilka tygodni. Jego prace wystawiano też w 1924 roku w lokalu Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Pałacu Dąmbskich.
W 1926 roku rodzina Żuławskich przeniosła się do Warszawy, a pensjonat "Zofijówka" przestał istnieć.
  • drukuj
  • poleć artykuł
Komentarze użytkowników (1)
Abz, 2021-08-04 10:31:20
A po wojnie mieszkali znani i cenieni obywatele Torunia tacy jak np. Dr med.hirurg ortopeda wieloletni dyrektor szpitala na Batorego i stacji krwiodastwa pan Władysław Polakiewicz z rodziną.
Dodaj swój komentarz:


pozostało znaków:   napisałeś znaków:
   

Kontakt

tel. 56 621 02 32
biuro@toruntour.pl
formularz kontaktowy
 
 
 
 
 
 
 
 
   
Właścicielem i operatorem Toruńskiego Portalu Turystycznego funkcjonującego pod domeną toruntour.pl jest Toruński Serwis Turystyczny, Toruń, ul. Rabiańska 3 (mapa), tel. 66 00 61 352, NIP: 8791221083.
Materiały zawarte w Toruńskim Portalu Turystycznym www.toruntour.pl należą do ich autorów lub właściciela serwisu i są objęte prawami autorskimi. Wszelkie wykorzystywanie w całości lub we fragmentach zawartych informacji bez zgody Wydawcy Serwisu jest zabronione.
Polityka cookies
 
Jeżeli chcesz opublikować swój artykuł lub napisać do Toruńskiego Portalu Turystycznego ponieważ gdzieś do tekstu wkradł się błąd, chcesz nawiązać współpracę lub po prostu przekazać swoją opinię, możesz to zrobić używając adresu mailowego biuro@toruntour.pl. Żadna wiadomość nie pozostanie bez odpowiedzi!
 
Zostań naszym patronem. Poznaj szczegóły i możliwości tutaj