Mikołaj Kopernik: życie i dzieło (Dom Kopernika Muzeum)

Wystawa podzielona na kilka części tematycznych, zlokalizowana w dalszej części ścieżki zwiedzania Muzeum Mikołaja Kopernika - w kamienicy przy ul. Kopernika 17.
Jednak nawiązuje do niej sekcja "Rodzina Mikołaja Kopernika" umieszczona we wcześniejszym etapie zwiedzania muzeum.
Rodzina Koperników stanowi doskonały przykład zmian społecznych i kulturowych, które następowały w średniowiecznym Toruniu. Ojciec astronoma (również Mikołaj Kopernik) wymieniany jest w źródłach dotyczących Krakowa już w 1447 r., jako kupiec prowadzący interesy między Śląskiem, Krakowem, Toruniem i Gdańskiem. Dbając o profity, sprowadził się do Torunia i w 1458 r. został już obywatelem miasta. Swój los złączył z Barbarą Watzenrode, przedstawicielką zamożnych mieszczan toruńskich wywodzących się najprawdopodobniej z Hesji. Rodzina zajmowała się zatem handlem, dbała o potomstwo, jego edukację i przyszłość oraz miała rozległe kontakty towarzyskie z rodzinami patrycjatu toruńskiego, m.in. von Allen. Ich sąsiadem był jeden z najważniejszych przedstawicieli środowiska intelektualnego Torunia i państwa krzyżackiego i rektor szkoły świętojańskiej Konrad Gesselen, z którego księgozbioru dotyczącego astronomii młody Kopernik najpewniej korzystał. Od czasu śmierci ojca wpływ na życie astronoma miał jego wuj – Lucas Watzenrode (również rektor wspomnianej szkoły i późniejszy biskup warmiński), któremu ten zawdzięczał w pewnej mierze swoje wykształcenie i profesję.
 
Najsłynniejszy torunianin przyszedł na świat 19 lutego 1473 roku, jako czwarte, najmłodsze dziecko zamożnego kupca i ławnika Starego Miasta Torunia Mikołaja Kopernika (pochodzącego z Krakowa) i Barbary z toruńskiej rodziny patrycjuszowskiej Watzenrode. Brat matki, Łukasz doszedł do wysokich godności w hierarchii kościelnej i państwie – został biskupem warmińskim i zasiadał w senacie Królestwa Polskiego. Po śmierci Mikołaja Kopernika seniora w 1483 roku przejął on opiekę nad osieroconymi siostrzeńcami Andrzejem i Mikołajem, zapewnił im odpowiednią pozycję majątkową i wykształcenie, najpierw w szkole parafialnej przy kościele św. Janów, a następnie na krakowskim uniwersytecie, który miał ich przygotować do kariery w Kościele.
 
 
Temat życia i dzieła Kopernika w tutejszym muzeum rozpoczyna się od momentu wyjazdu Kopernika z Torunia na studia do Krakowa w 1491 r. Zabrakło na ekspozycji natomiast wczesniejszego etapu życia Kopernika, związanego przede wszysktim z wykształceniem, jakie zdobył w toruńskiej szkole świętojańskiej, odznaczającej się wysokim poziomem nauczania, dysponującej gronem wybitnych profesorów (jednym z jej rektorów był znany humanista, Konrad Gesselen, również Lucas Watzenrode - wuj Kopernika, późniejszy biskup warmiński i protektor Mikołaja Kopernika) oraz bogatym księgozbiorem, zawierającym m.in. rękopisy i dzieła z zakresu astronomii i astrologii. Można przypuszczać, że z tej szkoły wyniósł Kopernik wstępne zainteresowania naukami ścisłymi.
 
Kolejne części wystawy prezentują lata nauki Mikołaja Kopernika, najpierw w Akademii Krakowskiej (1491–1495), a następnie w Bolonii (1496–1500), Padwie (1501– 1503) i Ferrarze, gdzie w 1503 roku otrzymał tytuł doktora z zakresu prawa kanonicznego. Przyszły astronom studiował na Wydziale Sztuk Wyzwolonych Uniwersytetu Jagiellońskiego prawdopodobnie według zreformowanego już programu, obejmującego: teologię, prawo, medycynę, filozofię, matematykę i astronomię. Wiedzę w tych dziedzinach rozszerzał też we Włoszech, przygotowując się do obowiązków administracyjnych kanonika kapituły warmińskiej.
 
Część "Opus Magnum" poświęcona jest dziełu życia Kopernika oraz jego recepcji w świecie w kontekście astronomii, kosmologii, teologii i filozofii.
Mikołaj Kopernik po powrocie do kraju w 1503 roku zamieszkał w Lidzbarku Warmińskim, zostając osobistym sekretarzem i lekarzem biskupa Łukasza Watzenrode. W tym czasie opracował pierwszy szkic nowej teorii budowy świata, zawarty w tzw. „Komentarzyku” (Commentariolus). Praca w formie rękopiśmiennych odpisów została rozpowszechniona wśród znawców problemu, zyskując rozgłos i uznanie. Po 1510 roku Kopernik przeniósł się do Fromborka. Mimo natłoku prac administracyjnych znajdował czas na badania, zgromadził niezbędne instrumentarium i księgozbiór oraz przygotował miejsce do obserwacji astronomicznych. Prawdopodobnie ok. 1530 roku ukończył swe dzieło „De revolutionibus”, w obawie przez reakcją hierarchii kościelnej zwlekał jednak z jego drukiem. Do opublikowania dzieła namówił go dopiero pod koniec lat trzydziestych Jerzy Joachim de Toris zw. Retykiem, który zawiózł rękopis do Norymbergi. „De revolutionibus” ukazało się tam drukiem w 1543 roku, z przedmową prezentującą teorię Kopernika jako hipotezę dogodną do dokonywania obliczeń matematycznych. Legenda głosi, że schorowany i sparaliżowany astronom zobaczył swoje dzieło tuż przed śmiercią, która nastąpiła 24 maja 1543 roku.
 
Część wystawy dokumentuje wszechstronną działalność Mikołaja Kopernika – wizytatora, kanclerza kapituły, lekarza, administratora dóbr kapituły oraz komisarza Warmii. Kopernik jako sekretarz biskupa warmińskiego, a później urzędnik kapituły warmińskiej brał czynny udział w życiu politycznym Prus Królewskich. Podczas wojny z Krzyżakami w 1520 roku zorganizował obronę zamku kapitulnego w Olsztynie.
Mikołaj Kopernik to nie tylko wybitny astronom, skuteczny strateg, ale również jeden z najwybitniejszych umysłów europejskiego renesansu. To również wielki polski ekonomista, którego dorobek stawia w jednym rzędzie ze światowymi twórcami myśli ekonomicznej. Był jednym z pierwszych zwolenników nowoczesnej polityki pieniężnej, autorem „Rozprawy o biciu monety”, w której jako pierwszy udowodnił, że pieniądz gorszy o mniejszej zawartości kruszcu wypiera lepszy. Przygotował również projekt reformy monetarnej w Prusach Królewskich, który zawarł w kilku pracach: „Rozmyślania”, „Sposób bicia monety” oraz „O szacunku monety”. 
Jako administrator dóbr, analizował ceny zboża i chleba na Warmii i w 1531 roku opracował tzw. „Olsztyńską taksę chlebową”.
 
  • drukuj
  • poleć artykuł
Komentarze użytkowników (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy - dodaj swój komentarz
Dodaj swój komentarz:


pozostało znaków:   napisałeś znaków:
   

Kontakt

tel. 56 621 02 32
biuro@toruntour.pl
formularz kontaktowy
 
 
 
 
 
 
 
 
   
Właścicielem i operatorem Toruńskiego Portalu Turystycznego funkcjonującego pod domeną toruntour.pl jest Toruński Serwis Turystyczny, Toruń, ul. Rabiańska 3 (mapa), tel. 66 00 61 352, NIP: 8791221083.
Materiały zawarte w Toruńskim Portalu Turystycznym www.toruntour.pl należą do ich autorów lub właściciela serwisu i są objęte prawami autorskimi. Wszelkie wykorzystywanie w całości lub we fragmentach zawartych informacji bez zgody Wydawcy Serwisu jest zabronione.
Polityka cookies
 
Jeżeli chcesz opublikować swój artykuł lub napisać do Toruńskiego Portalu Turystycznego ponieważ gdzieś do tekstu wkradł się błąd, chcesz nawiązać współpracę lub po prostu przekazać swoją opinię, możesz to zrobić używając adresu mailowego biuro@toruntour.pl. Żadna wiadomość nie pozostanie bez odpowiedzi!
 
Zostań naszym patronem. Poznaj szczegóły i możliwości tutaj