Brama Ducha Św. (Klasztorna, Panieńska)

 
Średniowieczna Brama Ducha Św. (Klasztorna, Panieńska) jest jedną z najbardziej wyjątkowych bram toruńskich. Jest bramą typu flandryjskiego, jedną z 4 prowadzących do nabrzeża portowego, jedną z 14 dawnych bram toruńskich i jedną z 3 do dziś zachowanych.
 
 
Lokalizacja:
Stare Miasto, ul. Ducha Św. / ul. Pod Krzywą Wieżą
 
Brama Starego Miasta. Zwana też Klasztorną lub Panieńską.
Jedna z trzech do dziś zachowanych bram, jedna z 13 (14) dawnych bram miejskich Torunia. Powstała na pocz. XIV w., tj. w okresie przynależności Torunia do państwa krzyżackiego i w czasach średniowiecznej świetności Torunia.
Jednocześnie jest to jedna z 4 bram wodnych, tj. prowadzących na nadwiślańskie nabrzeże portowe. Stojąc u wylotu ul. Ducha Św. bezpośrednio wiodła do nadwiślańskiej dzielnicy Rybaki i sąsiadowała z nieopodal tu położonym szpitalem i kościołem Ducha Św. z klasztorem panien benedyktynek, stąd nazwa bramy; od 1822 r. na miejscu owego kościoła i klasztoru stoją Koszary Racławickie, w których w latach 1925-1938 mieściła się pierwsza polska Oficerska Szkoła Marynarki Wojennej. Imię tej szkoły nosi plac przed Bramą.
 
Pierwotnie bramę tworzyły dwie baszty z przejazdem bramnym pośrodku. Do obecnej formy przekształcona została w XIV i XV w., nadbudowana około 1500 r. o jedną kondygnację zaopatrzoną w strzelnice do obsługi broni palnej. Ponownie nieznacznie przekształcona na początku i pod koniec XIX w.
 
Brama Ducha Św. reprezentuje typ flandryjski (szeroka, przysadzista forma) i jest jedną z oznak i wpływów kultury Flandrii w Toruniu - mieście, które od początku swego istnienia utrzymywało szerokie kontakty handlowe i kulturalne m.in. z miastami flandryjskimi. Możliwe one były dzięki drodze wodnej przez Wisłę i Bałtyk, bezpośrednio z portu toruńskiego, zlokalizowanego właśnie przed tą bramą (zobacz: Toruń: Hanzeatyckie emporium). Ten typ reprezentowała w Toruniu jeszcze tylko Brama Paulerska, rozebrana w 1878 r.
 
XIX-wieczny pruski rysunek pomiarowy Bramy Ducha Św. z widoczną m.in. nieistniejącą już dziś kratownicą

Poza funkcją komunikacyjną brama stanowiła punkt obronny na odcinku nadwiślańskim. Pomimo, że ta militarna funkcja Bramy Ducha Św. nie była tak mocno rozbudowana jak w przypadku innych toruńskich bram z przedbramiami czy barbakanami, to jednak dziś stanowi ona doskonały przykład funkcji obronnej średniowiecznych bram miejskich.

Brama ta, podobnie jak dolny odcinek ulicy Ducha Św., stoi w miejscu, gdzie jeszcze przed lokacją Torunia prowadził jar z ciekiem wodnym uchodzącym do Wisły, a później to obniżenie terenu było wykorzystywane jako droga komunikacyjna. Ze względu na podmokłe i niestabilne podłoże do wzmocnienia gruntu pod budowaną bramą użyto drewnianych bali wbitych głęboko pionowo, co zostało odkryte podczas badań archeologicznych.
 
  • drukuj
  • poleć artykuł
Komentarze użytkowników (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy - dodaj swój komentarz
Dodaj swój komentarz:


pozostało znaków:   napisałeś znaków:
   
Kontakt
 
tel. 56 621 02 32
biuro@toruntour.pl
   
Właścicielem i operatorem Toruńskiego Portalu Turystycznego funkcjonującego pod domeną toruntour.pl jest Toruński Serwis Turystyczny, Toruń, ul. Bankowa 14/16/16 (mapa), tel. 66 00 61 352, NIP: 8791221083.
Materiały zawarte w Toruńskim Portalu Turystycznym www.toruntour.pl należą do właściciela serwisu i są objęte prawami autorskimi. Wszelkie wykorzystywanie w całości lub we fragmentach zawartych informacji bez zgody Wydawcy Serwisu jest zabronione.
 
Osoby i instytucje chętne do współpracy prosimy o kontakt.