Kamienice i domy ul. A. Mickiewicza

 
Długa na 2,25 km ulica Adama Mickiewicza jest jedną z dwóch - obok ul. Bydgoskiej - głównych ulic Przedmieścia Bydgoskiego. Biegnie równoleżnikowo od placu Artylerii Polskiej w centrum Torunia do skrzyżowania z ul. Bydgoską.
W 1886 r. nazwano ją Mellienstrasse, na cześć zasłużonego dla niemieckiego Torunia prezydenta i nadburmistrza, Gottlieba
Melliena, pełniącego te urzędy w latach 1817–1830.
Już przed 1889 r. wiódł tędy trakt z Torunia do dawnej wsi miejskiej Przysiek, a w tymże 1889 r. władze sporządziły plan urbanistyczny Przedmieścia, nadający ulicom regularną siatkę i wykorzystujący, jako główne osie dzielnicy dwa trakty - ob. ul. Bydgoską i Mickiewcza.
Na północ od ul. Mickiewicza wytyczono ul. Broniewskiego (wtedy Kasernenstrasse). Wszystkie te trzy ulice były względem siebie równoległe i znajdowały się w niemalże równych od siebie odległościach. Ulice Bydgoska i Mickiewicza połączyły się z wąskimi ścieżkami wychodzącymi ze Starego Miasta w kierunku zachodnim i stworzyły przez to długie linie komunikacyjne, biegnące aż po koszary ułanów powstałe w 1884 r. Krótsza pozostawała ul. Broniewskiego, ponieważ od strony wschodniej wybudowanie jej przedłużenia ograniczyły Góry Zajęcze, od zachodu zaś kończyła się ona przy wyżej wymienionych koszarach ułańskich.
 
 

Kamienica, ul. Mickiewcza 1-3-5

To duża wielkomiejska kamienica czynszowa zbudowana po 1912 r., z dwiema klatkami schodowymi, zbudowana na planie litery L wg projektu Philippa Dexheimera dla kupca, przedsiębiorcy budowlanego i radnego miejskiego Gustava Ackermanna. W wystroju posiada wiele elementów secesyjnych, jednak całość utrzymana jest w konwencji historyzującej, z inspiracjami romantyczno-modernizującymi.
Wschodnia - najbardziej reprezentacyjna część kamienicy jest symetryczna. W jej bocznych osiach znajdują się podwójne loggie na każdej kondygnacji, zwieńczone podwójnymi trójkątnymi szczytami. Niektóre loggie są przeszklone. Przez środkową oś prowadzi wejście. Od ulicy wiedzie do niego chodnik z czarnych i białych płytek ułożonych w szachownicę, kryty szklanym dachem w stylu secesyjnym z ornamentem kutym w żelazie. Wejście od ulicy Mickiewicza jest obramowane ozdobnym wieńcem z numerem domu. 
W kamienicy znajdowały się dwie windy; były to jedne z pierwszych takich urządzeń w Toruniu. Ich szyby, choć pozbawione kabiny i mechanizmu, ale za to z pozostałościami podświetlanych tabliczek informujących o tym, że winda jest w ruchu, zachowały się do dziś.
Na zapleczu budynku, od strony al. 500-lecia, przylega doń drewniana oficyna w stylu uzdrowiskowym. Jest to struktura starsza od kamienicy, powstała na pocz. XX w., gdy jeszcze w tej części dzielnicy obowiązywały (do 1909 r.) ograniczenia budowlane ze względów obronno-strategicznych Twierdzy Toruń.
 
 
 

Dawny Dom Społeczny im. J. Piłsudskiego

ul. Mickiewicza 2/4
Budynek wzniesiono w latach 1934-1935 wg projektu Leopolda Jarosławskiego w stylu modernistycznym z inicjatywy Towarzystwa Domu Społecznego. Swoje cele Towarzystwo, które obejmowało 24 organizacje i całe województwo pomorskie, określiło jako krzewienie idei obronności kraju, tworzenie warunków spółdziałania stowarzyszeń pracujących dla tej idei poprzez budowanie własnych domów, urządzenie bibliotek i pracowni naukowych, wydawanie publikacji, urządzanie zbiórek i kwest. Do 1939 r. swoją siedzibę miały tu liczne organizacje społeczne, kulturalne i młodzieżowe. Urządzano m.in. wystawy, prelekcje, wykłady.
Dom Społeczny był pierwszym tego typu obiektem w Polsce, ale wkrótce idea skupienia w jednym budynku wielu organizacji rozprzestrzeniła się po całym województwie pomorskim i podobne obiekty planowano wybudować m.in. w Bydgoszczy, Gdyni, Wąbrzeźnie. Zobacz >>>
 
 

Dom Vesty, ul. Mickiewicza 7

Przy wschodnim odcinku ulicy, pod nr 7 stoi modernistyczna kamienica, zaprojektowana przez polsko-rosyjską parę architektów, Kazimierza i Wierę Sylwestrowiczów. Budynek powstał w 1934 r. dla Towarzystwa Wzajemnych Ubezpieczeń od Ognia i Gradobicia "Vesta" jako kamienica czynszowa, z 37 mieszkaniami 2- lub 3- pokojowymi z łazienkami i pokojami dla służby. W piwnicy kamienicy umieszczono także schron przeciwgazowy – jeden z pierwszych w Toruniu.
Cała bryła budynku, rozplanowana na rzucie litery L, rozbita jest na wiele jakby przenikających się wzajemnie sześcianów. To urozmaicenie wzbogacone jest zastosowaniem cegły klinkierowej w elewacji północnej (od ulicy) pomiędzy oknami poszczególnych kondygnacji, tworząc wrażenie "okien pasmowych".
 
 

Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych

ul. Mickiewicza 9
Gmach wzniesiono w 1930 roku wg znanego międzywojennego architekta, Kazimierza Ulatowskiego (1884-1975).
To jeden z wielu obiektów, jakie powstały w Toruniu dla administracji i instytucji wojewódzkich (zobacz: Toruń międzywojenny).
Jest dobrym przykładem architektury modernizmu ujętej w formę klasycyzmu. Główne, reprezentacyjne skrzydło charakteryzuje się zatem zrównoważoną kompozycją w układzie symetrycznym, dającym efekt harmonii. Dominuje tu monumentalny ryzalit, w którym w układzie wielkiego porządku zastosowano szerokie lizeny. W jego osi znajduje się wejście, do którego prowadzi symetryczny podjazd.
Przy wejściu dwie kamienne rzeźby niedźwiedzi znanego rzeźbiarza Ignacego Zelka (1894-1961). Zobacz >>>
 
 

Willa Kleintje

ul. Mickiewicza 20
To jeden z ciekawszych obiektów architektury secesyjnej w Toruniu. Jest to okazała willa z 1912 r. zbudowana przez mistrza i przedsiębiorcę budowlanego Fritza Kleintje; w okresie międzywojennym (1920-1939) mieściła honorowy konsulat belgijski.
Budynek z secesyjnym wystrojem elewacji oraz wnętrz, wolnostojący, posiada elementy techniki szkieletowej (pruski mur) w górnych partiach, 2 kondygnacje użytkowe, trzecia częściowo, dach wielopłaszczyznowy z ceramiczną dachówką tzw. marsylką, w dachu mansardy z 4-spadowymi zadaszeniami południowa. Zobacz >>>
 
 

Kamienica ul. Mickiewicza 28/30

To, podobnie jak dom przy ul. Mickiewicza 1/3/5, wielkomiejska kamienica czynszowa wielomieszkaniowa, zaprojektowana również przez Philippa Dexheimera dla toruńskiego przedsiębiorcy Franza Zährera (zobacz: Kamienica Pod Herkulesem). 
Po II wojnie światowej, w 1945 r., dzięki staraniom Ireny Kurpisz-Stefanowej budynek został zaadaptowany na siedzibę Instytutu Muzycznego Pomorskiego Towarzystwa Muzycznego - szkoły prowadzącej kursy na trzech poziomach (podstawowym, niższym i wyższym) i podejmującej się trudu odbudowy i kontynuacji bogatego toruńskiego życia i szkolnictwa wyższego muzycznego sprzed wojny (zobacz: Toruń międzywojenny). To reaktywowanie w Toruniu kształcenia muzycznego było jednak niezwykle utrudnione przez fakt odebrania Toruniowi przez Bydgoszcz w marcu 1945 r. statutu miasta wojewódzkiego, a co za tym idzie samodzielności, decyzyjności i możliwości - np. decyzją władz wojewódzkich zlikwidowano po jednym sezonie działalności odtworzoną w 1945 r. w Toruniu orkiestrę symfoniczną, a muzyków i kadrę skierowano do podobnej, nowopowstałej instytucji w Bydgoszczy (dokąd też przeniesiono z Torunia Pomorski Oddział Związku Zawodowego Muzyków; zobacz więcej: Bydgoszcz degraduje Toruń).
W 1948 r. placówkę upaństwowiono i połączono w jeden organizm - Państwową Szkołę Muzyczną im. Karola Szymanowskiego.
W 1991 r. budynek wpisano do rejestru zabytków; w 2006 r. szkoła muzyczna została przeniesiona do gmachu przy ul. Szosa Chełmińska 224/226, a kamienicę sprzedano prywatnemu inwestorowi, ten zaś przeznaczył ją na apartamenty mieszkalne.

Dawniej miejsce odcinka ul. Mickiewicza przy którym stoi ten budynek (między ulicami: Moniuszki i Matejki), zajmowało naturalne wzniesienie wydmowe, zwane Piekarską Górą.
 
 

Dom ul. Mickiewicza 34/36

Budynek z 1935 r. jest reprezentantem modnego wówczas tzw. stylu okrętowego w moderniźmie. Wyróżnia go zaokrąglony narożnik, który jednocześnie nawiązuje do położenia budynku u zbiegu dwóch ulic.
Jest tym godniejszy uwagi, że został zaprojektowany przez jednych z najwybitniejszych przedstawicieli polskiej architektury modernistycznej - Józefa Szanajcy i Bohdana Lacherta. Zobacz >>>
 
 

Kamienica ul. Mickiewicza 49

Kamienica zbudowana w 1905 r. Narożna, w miejscu łączenia się skrzydeł wznosi się wieloboczny wykusz zwieńczony niską wieżyczką. Elewacja od strony ulicy Mickiewicza wyróżnia się dwoma czworobocznymi wykuszami. Na szczytach wykuszy znajdują się balkony z mansardą nakrytą dachem naczółkowym. Fasadę zdobią trójkątne naczółki nad oknami, boniowanie parteru, płyciny pod oknami oraz gzymsy pod dachem i nad parterem. Kamienica wyróżnia się różnorodnością kształtów i układów okien.
 
 

Kamienice ul. Mickiewicza 52, 54, 56

Historyzujące kamienice z lat 1904-1906 wybudowane zostały przez Beamten-Wohnung Verein (Stowarzyszenie Urzędników dla Budowy Domów i Mieszkań), założone przez urzędników miejskich i pracowników węzła kolejowego (przekształcone w 1945 r. w obecną spółdzielnię mieszkaniową Kopernik). Wyróżnia się budynek pod nr 56 zwieńczony narożną wieżyczką latarnianą o formach neobarokowych, umieszczoną na pokaźnym wielobocznym narożnym wykuszu, podkreślającym łączenie pierzei dwóch prostopadłych ulic.
 
 

Kamienica ul. Mickiewicza 59

Kamienica narożna z końca XIX w. W stylu nawiązuje do renesansu niderlandzkiego (parter jest boniowany, w partii pierwszego i drugiego piętra zastosowano nietynkowaną cegłę, z którą kontrastują tynkowane obramienia i naczółki okien i poziome pasy tynku). Narożnik jest zakończony wykuszem zwieńczonym niską wieżyczką z hełmem.
 
 

Kamienica ul. Mickiewicza 60

Kamienica powstała w 1911 r. W środkowej osi fasady mieści się brama wejściowa w ozdobnym portalu. Fasadę frontową na wysokości trzeciego piętra wieńczy pokaźny gzyms wsparty figuralnymi konsolkami z postaciami dzieci.
Wykusz w lewej części fasady na wysokości II piętra jest zdobiony figurami nereid "trzymających" girlandę z róż, która pośrodku przymocowana jest do kartusza. Ponad nereidami w górnej części lizen umieszczone są dwa wydłużone, ozdobne kartusze.
 
 
 

Kamienica ul. Mickiewicza 61

Efektowna narożna kamienica secesyjna z 1906 r. Jedna z najbardziej okazałych kamienic Bydgoskiego Przedmieścia. Reprezentuje doskonale styl secesji w architekturze w swej najpełniejszej formie i różnorodności, pełna jest miękkich, malowniczych detali i ornamentów. Zobacz >>>
 
 

Dom ul. Mickiewicza 65

To najstarszy budynek stojący przy tej ulicy i jeden z najstarszych na całym Przedmieściu Bydgoskim. Pochodzi z drugiej poł. lat 70. XIX w. Jest niski, jednokondygnacyjny, na
planie prostokąta, nakryty wysokim, dwuspadowym dachem w układzie kalenicowym, z facjatą w osi, nad wejściem i symetrycznie względem niego rozłożonymi otworami okiennymi.
W kolejnych dziesięcioleciach, a zwłaszcza na przełomie XIX i XX w. domy takie zastępowane były większymi, kilkupiętrowymi kamienicami wielomieszkaniowymi.
 
 

Willa miejska, ul. Mickiewicza 81

Jest to budynek w typie eleganckiej willi miejskiej w stylu neorenesansu, zbudowany w 1891 r. przez Gustava Plehwe, jako siedziba jego rodziny oraz firmy Ziegelei und Thonwaaren-Fabrik. Wcześniej, od lat 70. XIX w. stał w tym miejscu innego właściciela mniejszy dom czynszowy na planie prostokąta z dwoma ryzalitami, przekryty dwuspadowym dachem, przeznaczony pierwotnie dla trzech rodzin (podobny do zachowanego domu pod nr 65). Zobacz >>>
 
 

Kamienica ul. Mickiewicza 86

Kamienica z 1902 r., z dwoma wielobocznymi wykuszami po bokach fasady, nad wykuszami szczyty w formach neobarokowych. W osi domu nad gzymsem naczółek.
 
 

Kamienica ul. Mickiewicza 93

Duża kamienica z pocz. XX w. z cechami stylowymi secesji.
Tutaj w obszarnym mieszkaniu na II piętrze w latach 1921-1925 mieszkał wybitny polski filozof, Roman Ingarden (1893-1970).
 
 

Kamienica ul. Mickiewicza 94/96

 
 

Dawne kasyno wojskowe ułanów

ul. Mickiewicza 121
Budynek dawnego kasyna oficerskiego ułanów pruskich z ok. 1910 r., zbudowany w sąsiedztwie dużego kompleksu koszar ułanów.
W okresie polskim - w latach 1920-1939 mieściło się w nim także kasyno oficerskie, które działało tam również w czasie II wojny światowej. Zobacz >>>
 
 

Dawne koszary ułanów

ul. Mickiewicza 146, 148, 150
Spośród wszystkich toruńskich licznych obiektów militarnych przypominających czasy XIX-wiecznej twierdzy Toruń zachował się na Przedmieściu Bydgoskim ciekawy zespół budynków dawnych koszar ułanów. Stanowiły one część nieistniejącego już obszernego kompleksu koszarowego. Całe założenie powstało w 1884 r. dla 4. Pułku Ułanów von Schmidta w pobliżu pośredniego fortu artyleryjskiego IVa Heinrich von Plauen (ob. fort IX Bolesław Chrobry). Rozmieszczone było między obecnym zachodnim krańcem ul. Mickiewicza i ul. Broniewskiego na obszarze o powierzchni ok. 10 ha. Zobacz >>>
 
Powrót do:
  • drukuj
  • poleć artykuł
Komentarze użytkowników (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy - dodaj swój komentarz
Dodaj swój komentarz:


pozostało znaków:   napisałeś znaków:
   

Kontakt

tel. 56 621 02 32
biuro@toruntour.pl
formularz kontaktowy
 
 
 
 
 
 
 
 
   
Właścicielem i operatorem Toruńskiego Portalu Turystycznego funkcjonującego pod domeną toruntour.pl jest Toruński Serwis Turystyczny, Toruń, ul. Rabiańska 3 (mapa), tel. 66 00 61 352, NIP: 8791221083.
Materiały zawarte w Toruńskim Portalu Turystycznym www.toruntour.pl należą do ich autorów lub właściciela serwisu i są objęte prawami autorskimi. Wszelkie wykorzystywanie w całości lub we fragmentach zawartych informacji bez zgody Wydawcy Serwisu jest zabronione.
Polityka cookies
 
Jeżeli chcesz opublikować swój artykuł lub napisać do Toruńskiego Portalu Turystycznego ponieważ gdzieś do tekstu wkradł się błąd, chcesz nawiązać współpracę lub po prostu przekazać swoją opinię, możesz to zrobić używając adresu mailowego biuro@toruntour.pl. Żadna wiadomość nie pozostanie bez odpowiedzi!
 
Zostań naszym patronem. Poznaj szczegóły i możliwości tutaj