Unikatowe cechy toruńskiego kościoła Mariackiego

Zarówno monumentalna i nowatorska ówcześnie architektura kościoła Mariackiego oraz ranga zabytków jego wyposażenia zdecydowały o uznaniu tego obiektu jako zabytek klasy światowej.
 
 
 

Architektura

Toruński kościół franciszkański jest wyjątkowy i wspaniały poprzez swoją architekturę. Budowany w poł. XIV w. był pierwszą w państwie krzyżackim formą nierozczłonkowanej jednorodnej hali o tak dużej wysokości i rozmachu, wprowadzając tym samym nową jakość do architektury Pomorza. Podstawowym środkiem wyrazu architektonicznego są tu wielkie formy, bryły i płaszczyzny. Uzyskano dzięki temu efekt jednolitej, surowej monumentalnej bryły, epatującej gładkimi ścianami skontrastowanymi z niezwykle ozdobnymi szczytami zachodnimi (dziś już niezachowanymi) i wschodnim.
Obszerna i jednolita przestrzeń wnętrza kościoła zachwyca swoją wielkością, smukłością i wyjątkowym w architekturze gotyckiej zastosowaniem szkarp wewnętrznych jako elementów konstrukcyjnych.
Wyjątkowa smukłość kościoła potęgowana jest rozmiarami: stosunkowo wąskimi nawami bocznymi (ok. 6,5 m) przy jednoczesnej ogromnej wysokości (27 m) naw i prezbiterium; masywnymi filarami międznawowymi, oknami witrażowymi.
Wiele cech architektonicznych, koncepcja bryły i wnętrza, były nowatorskimi wzorami dla budowy innych świątyń, w tym dla kościołów gdańskich: rozbudowy sto lat później tamtejszego kościoła Mariackiego, kościoła franciszkańskiego Trójcy św. i kościoła dominikańskiego św. Mikołaja.
 

Zabytki wnętrza

Również wyjątkowe jest wyposażenie wnętrza kościoła; dzieła sztuki, zwłaszcza z epoki gotyku i manieryzmu, to cenne zabytki w skali europejskiej, powstałe w warsztatach toruńskich i świadczące o niezwykle wysokim poziomie dawnej sztuki artystycznej Torunia.
Do najceniejszych należą:
  • niezwykle cenne i reprezentujące wysoki poziom artystyczny gotyckie polichromie ścienne na wewnętrznych szkarpach, przedstawiające monumentalne postaci świętych na tle fantastycznej architektury,
  • bogato i misternie rzeźbione w drzewie dębowym stalle po obu stronach prezbiterium (z początku XV wieku), należące do najcenniejszych zabytków tego typu w Polsce,
  • figura Chrystusa w Grobie z końca XIV wieku, jedyna tej wielkości rzeźba w Polsce przedstawiająca Chrystusa w grobie
  • jeden z najstarszych dzwonów z terenu dawnego państwa krzyżackiego, wykonany w 1383 r., pochodzący z niezachowanego kościoła św. Wawrzyńca
  • znakomite organy z bogato i misternie rzeźbioną szafą z lat 1601-1609 (to najstarsze organy w Polsce),
  • nie mniej bogato rzeźbiona wisząca obok ambona z tegoż czasu,
  • epitafia znakomitych rodów patrycjuszowskich Torunia z XVI-XVIII wieku (wizerunki i epitafia patrycjatu miejskiego nie były w Rzeczypospolitej zjawiskiem powszechnym, występowały niemal wyłącznie Toruniu, Gdańsku i Elblągu - w bogatych miastach Prus Królewskich),
  • mauzoleum królewny Anny Wazy, protestanckiej siostry króla Zygmunta III Wazy, starościny w pobliskim Golubiu, ufundowane przez króla Władysława IV Wazę w 1636 roku.

Ważne wydarzenia historyczne

Klasztor franciszkański i kościół Mariacki były miejscem, w którym toczyły się ważne wydarzenia oraz procesy, mające bezpośredni wpływ na kształtowanie się historii.
  • Franciszkanie toruńscy prowadzili rocznik (Annales Minorum Prussicorum), w którym zapisywali ważniejsze wydarzenia z dziejów miasta i państwa krzyżackiego. Franciszkański rocznik toruński znany z kształtu
    uzyskanego w XVI w. sięga w swym zasadniczym zrębie 1410 r. i stanowi dziś ważne źródło historyczne.
  • W tutejszym klasztorze w 1243 r. odbył sie synod z udziałem papieskiego legata Wilhelma z Modeny, który ogłosił bullę papieską o ustanowieniu w Prusach czterech nowych diecezji: chełmińskiej (z Toruniem), pomezańskiej (Kwidzyńskiej), warmińskiej (Frombork) i sambijskiej (Ryga).
  • W tym kościele w 1466 r. z udziałem legata papieskiego celebrowano uroczystą mszę św. z okazji zawarcia II pokoju toruńskiego.
  • W 1595 r. kościół Mariacki stał się miejscem synodu generalnego polskich protestantów, a podczas obrad głośnego Colloqium Charitativum w 1645 r. tutaj odbywały się uroczyste nabożeństwa.
  • W 1636 r. w tym jednym z najważniejszych i najznamienitszych w całej Rzeczypospolitej kościołów protestanckich król Władysław IV Waza zorganizował uroczysty i godny pogrzeb królewny Anny Wazy, na który zasłużyła jako członkini rodu królewskiego. 
  • drukuj
  • poleć artykuł
Komentarze użytkowników (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy - dodaj swój komentarz
Dodaj swój komentarz:


pozostało znaków:   napisałeś znaków:
   

Kontakt

tel. 56 621 02 32
biuro@toruntour.pl
formularz kontaktowy
 
 
 
 
 
 
 
 
   
Właścicielem i operatorem Toruńskiego Portalu Turystycznego funkcjonującego pod domeną toruntour.pl jest Toruński Serwis Turystyczny, Toruń, ul. Rabiańska 3 (mapa), tel. 66 00 61 352, NIP: 8791221083.
Materiały zawarte w Toruńskim Portalu Turystycznym www.toruntour.pl należą do ich autorów lub właściciela serwisu i są objęte prawami autorskimi. Wszelkie wykorzystywanie w całości lub we fragmentach zawartych informacji bez zgody Wydawcy Serwisu jest zabronione.
Polityka cookies
 
Jeżeli chcesz opublikować swój artykuł lub napisać do Toruńskiego Portalu Turystycznego ponieważ gdzieś do tekstu wkradł się błąd, chcesz nawiązać współpracę lub po prostu przekazać swoją opinię, możesz to zrobić używając adresu mailowego biuro@toruntour.pl. Żadna wiadomość nie pozostanie bez odpowiedzi!
 
Zostań naszym patronem. Poznaj szczegóły i możliwości tutaj