Kamienica ul. Łazienna 4

Lokalizacja
Stare Miasto, ul. Łazienna 4
350 m na płd.-wsch. od Rynku Staromiejskiego
Kamienica gotycka, przebudowana w okresie renesansu (ok. 1600 r.) w stylistyce manieryzmu niderlandzkiego - z tego czasu pochodzi elewacja frontowa o szczycie z motywami okuciowymi. Pierwotnie - jak w typowej toruńskiej kamienicy-spichrzu - I i II piętro służyły jako magazyny (zobacz: Dwa typy spichrzów toruńskich).
 
Manierystyczna fasada kamienicy należy do najlepiej zachowanych tego typu w Toruniu, a pokryty ornamentem okuciowym szczyt przypomina wzory niderlandzkiego architekta i teoretyka architektury, Hansa Vredemana de Vries. Ten typ zdobnictwa był w Toruniu dominujący w okresie nowożytnym (zobacz: Kamienice renesansowe i manierystyczne toruńskie).
 
W 1815 r. na krótki okres kamienica zamieniona była na koszary wojsk rosyjskich (zobacz: Toruń napoleoński. Napoleon w Toruniu). W latach 1876-1882 mieściło się tu Muzeum Towarzystwa Naukowego w Toruniu, które w 1877 r. odwiedził m.in. Jan Matejko z córką. W 1862 i 1884 r. całość adaptowana na mieszkania czynszowe, co spowodowało zniekształcenia układu i podziału wnętrza. W latach 1974-77 prowadzono jednak prace konserwatorskie związane z przywróceniem dawnego charakteru wnętrza.
 
 
Wewnątrz znajdują się cenne obiekty zabytkowe: częściowo zachowana dawna wysoka sień ze stropami i schodami z XVIII wieku oraz wyjątkowa, unikatowa manierystyczna (ok. 1630 r.) polichromia stropu płaskiego w pomieszczeniu traktu tylnego na parterze. Polichromia ta jest wyjątkowym zbiorem różnych scenek i ilustracji poprzedzielanych swobodnie zestawionym ornamentem. Jest tam m.in. Bachus siedzący na beczce, dziki mąż z maczugą, para kochanków w strojach renesansowych charakterystycznych dla kultury patrycjatu toruńskiego tego okresu; panoplia, gryfy, wielbłąd, słoń, egzotyczna warzęcha, klacz ze źrebięciem itp. Są to motywy pokrewne droleriom, w których wyrażała się cała radość średniowiecznego życia.
Pod względem stylowym polichromia stropu mieści się w konwencji północnoeuropejskiego manieryzmu niderlandzkiego, wzbogaconego rodzimymi motywami roślinnymi i zoomorficznymi. Obok motywu antycznej plecionki występuje renesansowy ornament okuciowy i motyw liścia akantu, a także wić roślinna skomponowana z miejscowych kwiatów i owoców. Motywy roślinne przeplatają się często z sylwetkami egzotycznych ptaków i zwierząt. Na jednej z belek widoczny jest np. słoń z podniesioną trąbą, na innej lew i niedźwiedź czy biegnący jeleń. Występują również zwierzęta miejscowe. Rzecz interesująca, w pewnym miejscu umieścił malarz motyw heraldyczny — polskiego orła. Oprócz roślin i zwierząt występują również na stropie postacie ludzkie.
 
Fragment manierystycznego polichromowanego stropu w pomieszczeniu traktu tylnego na parterze kamienicy ul. Łazienna 4.
Jest to swoista groteska - zbiór różnych form, pojedynczych motywów, z których każdy jest odrębną kompozycją, stanowi całość nieliczącą się z najbliższym otoczeniem i sąsiednim przedstawieniem.
W dziele tym widać połączenie współczesnych malarzowi skłonności poznawczych renesansu z minionym późnośredniowiecznym naturalizmem. Gotyckie tendencje sztuki widać też w użyciu ornamentalnych form, np. skośny fryz kostkowy.
 
Przedstawiona para, a zwłaszcza szczegóły jej ubioru, jest najdokładniejszym źródłem datowania całego malarskiego dzieła. Kobieta nosi suknię z wałkiem, tzw. bourrelet, który przewiązano w stanie pod suknią. Tego typu suknie z wydłużonym stanem i fałdzistą spódnicą, naśladujące modę francuską i niderlandzką przyjęły się w Toruniu i Gdańsku, gdzie ok. 1620-1630 roku były w powszechnym użyciu.
 
Widoczne przedstawienie Bachusa siedzącego na beczce wina oraz dzikiego męża z maczugą. Motyw Bachusa w północnej - protestanckiej Europie, a więc i w Toruniu, traktowany był jako personifikacja sprośności, nieprzyzwoitości, opilstwa i miał przestrzegać przed jego zgubnymi skutkami. Inaczej natomoast było w sztuce południowej - włoskiej, gdzie Bachus (Dionizos) traktowany był jako bóstwo odradzającej się przyrody i odbierany był jako coś wzniosłego.
 
  • drukuj
  • poleć artykuł
Komentarze użytkowników (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy - dodaj swój komentarz
Dodaj swój komentarz:


pozostało znaków:   napisałeś znaków:
   

Kontakt

tel. 56 621 02 32
biuro@toruntour.pl
formularz kontaktowy
 
 
 
 
 
 
 
 
   
Właścicielem i operatorem Toruńskiego Portalu Turystycznego funkcjonującego pod domeną toruntour.pl jest Toruński Serwis Turystyczny, Toruń, ul. Rabiańska 3 (mapa), tel. 66 00 61 352, NIP: 8791221083.
Materiały zawarte w Toruńskim Portalu Turystycznym www.toruntour.pl należą do ich autorów lub właściciela serwisu i są objęte prawami autorskimi. Wszelkie wykorzystywanie w całości lub we fragmentach zawartych informacji bez zgody Wydawcy Serwisu jest zabronione.
Polityka cookies
 
Jeżeli chcesz opublikować swój artykuł lub napisać do Toruńskiego Portalu Turystycznego ponieważ gdzieś do tekstu wkradł się błąd, chcesz nawiązać współpracę lub po prostu przekazać swoją opinię, możesz to zrobić używając adresu mailowego biuro@toruntour.pl. Żadna wiadomość nie pozostanie bez odpowiedzi!
 
Zostań naszym patronem. Poznaj szczegóły i możliwości tutaj