Pomnik Mikołaja Kopernika

Lokalizacja:
Rynek Staromiejski przed południowo-wschodnim narożnikiem Ratusza Staromiejskiego
 
Pomnik odsłonięto w 1853 roku, jednak historia jego sięga dalej. Oto w 1809 roku do Torunia z obleganej przez Austriaków Warszawy przeniosła się Rada Stanu Księstwa Warszawskiego. To właśnie stojący na jej czele Stanisław Staszic był inicjatorem wystawienia pomnika i pod jego budowę dokonał wmurowania kamienia węgielnego. Następnie wszelkie sprawy  dotyczące budowy pomnika rozstrzygano na posiedzeniach Towarzystwa Królewskiego Przyjaciół Nauk w Warszawie, którego Staszic był prezesem. 7 stycznia 1810 r. zapadła decyzja o gromadzeniu potrzebnego funduszu przy poparciu całego narodu. Niestety zmiana sytuacji politycznej - powrót Torunia pod panowanie pruskie w 1815 r., odsunęły w czasie odsłonięcie w Toruniu i zdecydowano się na realizację tego w Warszawie, co nastąiło w 1830 r.
Ponowną inicjatywę, doprowadzoną do końca, wysunęło po latach toruńskie towarzystwo budowy pomnika, Coppernicus-Verein für Wissenschaft und Kunst, zawiązane pod nazwą Denkmalverein (Towarzystwo Pomnikowe) w 1839 r. W 1840 r. protektorat nad tym stowarzyszeniem i jego działalnością objął nastęca tronu, późniejszy król Prus Fryderyk Wilhelm IV. Mimo tego zbieranie funduszy (także poza granicami kraju - w całej Europie, Rosji, Ameryce Południowej) nie było bardzo owocne i brakującą kwotę 10 tys. talarów pokryto dzięki pomocy finansowej miasta Torunia i króla Fryderyka Wilhelma IV.
 
Pomnik odsłonięto w 1853 roku wg projektu Friedricha Christiana Tiecka (1776-1851), dyrektora Oddziału Rzeźby Galerii Akademii Sztuk Pięknych w Berlinie. Jest to jeden z najwcześniejszych pomników Kopernika w Polsce i na świecie.
Chociaż stoi dopiero od 160 lat, to jednak wydaje się, jakby od zawsze wtopiony był w pejzaż Torunia. W każdym razie nie można sobie wyobrazić Torunia bez pomnika Kopernika. Dziś jest on także ulubionym miejscem spotkań nie tylko mieszkańców, ale i turystów.

Brązowa statua astronoma o wys. 2,6 m stoi na wysokim granitowym cokole, na którym widnieje złotymi literami wypisany łaciński napis w tłumaczeniu: "Mikołaj Kopernik Toruńczyk, ruszył Ziemię, zatrzymał Słońce i Niebo". Kopernik przedstawiony w antycznej todze profesorskiej, w lewej ręce trzyma przyrząd astronomiczny, astrolabium.
Pod cokołem studzienka, gdzie z paszczy delfina bije woda. Jest to nawiązanie do wcześniej istniejącego w okolicy ujęcia wody i zapewne pamiątka, jakoby Kopernik założył pierwszy wodociąg w Toruniu (niezrealizowane życzenie umieszczenia na cokole pomnikowym napisu informującego o rzekomym założeniu przez Kopernika toruńskiego wodociągu miał król pruski). Tymczasem drewniane rury wodociągowe istniały tu znacznie wcześniej, bo już przed połową XIV wieku.
 
 
 
Pomnik Kopernika i fragment wscodniej części Rynku Staromiejskiego na grafice z końca XIX w.
 
Pomnik Kopernika na fotografii z ok. 1890 r.
 
Odsłonięcie pomnika Kopernika, na podstawie obrazu z 1853 r. Edwarda Gärtnera (1801-1877)

 

  • drukuj
  • poleć artykuł
Komentarze użytkowników (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy - dodaj swój komentarz
Dodaj swój komentarz:


pozostało znaków:   napisałeś znaków:
   
Kontakt
 
tel. 56 621 02 32
biuro@toruntour.pl
   
Właścicielem i operatorem Toruńskiego Portalu Turystycznego funkcjonującego pod domeną toruntour.pl jest Toruński Serwis Turystyczny, Toruń, ul. Bankowa 14/16/16 (mapa), tel. 66 00 61 352, NIP: 8791221083.
Materiały zawarte w Toruńskim Portalu Turystycznym www.toruntour.pl należą do właściciela serwisu i są objęte prawami autorskimi. Wszelkie wykorzystywanie w całości lub we fragmentach zawartych informacji bez zgody Wydawcy Serwisu jest zabronione.
 
Osoby i instytucje chętne do współpracy prosimy o kontakt.